طبقه بندی مطالب

  • دسته‌ها
  • پربازدیدترین مطالب

    جزئیات مطلب

    آزمایش تجزیه منی

    تعداد بازدید:3633

    وقتی زوجی با شکایت ناباروری (Infertility) به پیش ما مراجعه می کند، بررسی با زوج مرد شروع می شود چون آن هم ساده و کم عارضه است و هم اینکه کم هزینه می باشد. در شروع بررسی مرد، پس از معاینه و اخذ شرح حال نیاز به بررسیهای پاراکلینیکی است. معاینه و اخذ شرح حال به ما کمک می کند که چه بررسیهائی انجام شوند.

    بررسی با آزمایش تجزیه منی (Semen Analysis) شروع می شود (شکل ۱). این آزمایش اگر بدرستی انجام نشود و بدرستی تفسیر نشود، سبب خطا شده و در نتیجه پزشک و بیمار به بیراهه خواهند رفت. در آزمایش تجزیه منی کیفیت و کمیت مایع منی و اسپرم مرد مورد بررسی قرار می گیرند. این آزمایش را به اشتباه عامه مردم آزمایش اسپرم می گویند. برای اینکه نتیجه آزمایش تجزیه منی دقیق باشد رعایت نکاتی چند لازم است:

    روش تهیه نمونه

    نمونه را می توان هم در آزمایشگاه تهیه کرد و هم در منزل. برای اینکار آزمایشگاه ظرفی را در اختیار بیمار قرار می دهد. اگر نمونه در منزل تهیه می شود، باید فاصله طوری باشد که حداکثر ظرف ۳۰ دقیقه نمونه به آزمایشگاه رسانده شود، و مطمئن شویم که آزمایشگاه ظرف ۳۰ دقیقه بعدی، آزمایش تجزیه منی را انجام خواهد داد. چون اگر منی تا یک ساعت پس از جمع آوری آزمایش نشود، پاسخ اشتباه خواهد بود. هر قدر نمونه زودتر آزمایش شود، نتیجه دقیق تر است. در آزمایشگاههائی که شلوغ هستند، گاهاً نمونه به یک گوشه ای انداخته شده و پس از یک ساعت آزمایش می شود.

    در آزمایش تجزیه منی (Semen Analysis) موارد زیر بررسی می شوند:

    · مایع منی هنگام انزال به شکل لخته است باید زمان آب شدن لخته و کیفیت آن بررسی شود.

    · میزان قند و pH مایع منی

    · میزان غلظت (ویسکوزیته) مایع منی

    · تعداد اسپرم در یک میلی لیتر مایع منی

    · کیفیت حرکت اسپرمها

    · تعداد اسپرمهای با شکل طبیعی

    · حجم مایع منی

    · تعداد اسپرمهای زنده

    · تعداد گلبولهای سفید

    چگونه برای تست خودتان را آماده کنید؟

    باید سه روز قبل از انجام آزمایش تجزیه منی شما انزال نداشته باشید. کمتر و بیشتر از آن سبب اختلال در جواب آزمایش می شود. مطلب مهم تفسیر نتیجه آزمایش تجزیه منی است. برای اظهار نظر در مورد طبیعی یا غیر طبیعی بودن هر یک از پارامترهای آزمایش تجزیه منی (Semen Analysis)، از معیارهای سازمان بهداشت جهانی استفاده می شود. سازمان بهداشت جهانی در سالهای ۱۹۹۲، ۱۹۹۹ و ۲۰۱۰ تعاریفی را برای یک آزمایش تجزیه منی طبیعی قائل شده است. تعاریف سال ۲۰۱۰ با دو تعریف قبلی تفاوتهای عمده ای دارد.

    طبق معیارهای سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۰، یک آزمایش تجزیه منی طبیعی باید دارای خصوصیات زیر باشد:

    · حداقل حجم آن ۵/۱ میلی لیتر باشد.

    · ظرف ۶۰ دقیقه پس از انزال از حالت انعقادی خارج شود.

    · pH آن مساوی یا بیش از ۲/۷ باشد.

    · تعداد اسپرمها مساوی یا بیش از ۱۵ میلیون در میلی لیتر باشد.

    · تعداد کل اسپرمها بیش از ۳۹ میلیون در یک بار انزال باشد.

    · ظرف ۶۰ دقیقه پس از انزال ۴۰ درصد اسپرمها حرکت داشته باشند.

    · حداقل ۳۲ درصد اسپرمها حرکت سریع رو به جلو داشته باشند.

    · ۵۸ درصد اسپرمها زنده باشند.

    · بیش از ۴ درصد اسپرمها طبق معیار کروگر (Kruger) شکل طبیعی داشته باشند.

    · تعداد گلبولهای سفید در مایع منی کمتر از یک میلیون در یک میلی لیتر باشد.

    در تعریف جدید برای شکل طبیعی اسپرم از معیار کروگر استفاده می کنند ولی بنده تا آنجائی که اطلاع دارم هنوز آزمایشگاهی را در داخل کشور ندیده ام که شکل طبیعی اسپرم را بر حسب معیارهای کروگر گزارش کند. اینکار نیاز به آموزش دقیق دارد. علاوه از آن آزمایش تجزیه منی به دو روش انجام می شود، یکی روش دستی است که در آن تکنسین آزمایشگاه و یا فرد دیگری آزمایش تجزیه منی را انجام می دهد، این روش توام با خطا است چون فردی که اینکار را انجام می دهد مشاهدات خود را گزارش می کند و اگر وی خبره نبوده و آموزش کافی ندیده باشد، احتمال خطا زیاد است. ولی اخیراً آزمایش تجزیه منی توسط کامپیوتر و با نرم افزار بخصوصی انجام می شود که در آن دیگر خطای انسانی وجود ندارد.

    بر خلاف تصور عامه مردم تنها تعداد اسپرم به هیچ وجه بیانگر چگونگی باروری یک مرد نمی باشد. اگر مردی ۱۰۰ میلیون اسپرم فاقد حرکت داشته باشد، نابارور خواهد بود. در حقیقت کیفیت حرکت اسپرم و تعداد اسپرمهای با شکل طبیعی از تعداد مطلق اسپرمها اهمیت بیشتری دارند. یک مرد ممکن است فقط در تعداد اسپرمها مشکل داشته باشد (شکل ۲) و یا اینکه هم در تعداد اسپرم، هم در حرکت اسپرم (شکل ۳) و هم در شکل طبیعی اسپرم (شکل ۴) مشکل داشته باشد. بنابراین مردان نابارور از نظر اختلال در آزمایش تجزیه منی دارای یک طیف وسیعی هستند، و مشکل می تواند از خیلی اندک تا بسیار شدید متغیر باشد. از روی نتیجه آزمایش تجزیه منی (Semen Analysis) است که ما می توانیم قضاوت کنیم که شانس یک مرد در بچه دارشدن چقدر است که در اصطلاح به آن پیش آگهی گفته می شود.

    موارد استفاده آزمایش تجزیه منی در پزشکی معمولاً سه مورد زیر است:

    · بررسی زوج مرد یک زوج نابارور

    · پس از انجام وازکتومی (بستن لوله های منی برای جلوگیری از حاملگی) جهت اطمینان از اینکه تعداد اسپرمها صفر شده باشند.

    · پس از انجام عمل جراحی برگرداندن وازکتومی (باز کردن لوله های منی بسته شده) برای پی بردن به نتیجه عمل جراحی.

    نتیجه آزمایش تجزیه منی بسیار متغیر است، در نتیجه برای قضاوت در مورد چگونگی باروری یک مرد حداقل دو نوبت آزمایش تجزیه منی به فاصله چهار هفته لازم است.

    موارد زیر نتیجه آزمایش تجزیه منی را می توانند تحت تأثیر قرار دهند:

    · مصرف بعضی از داروها مثل سایمتیدین، سولفا سالازین و نیتروفورانتوئین

    · مصرف الکل، ماری جوانا، کافئین، کوکائین و کشیدن سیگار

    · هوای بسیار سرد که سبب شود نمونه منی بسرعت سرد شود. باید نمونه تهیه شده دور از نور آفتاب باشد و در دمای درجه حرارت بدن (۳۷ درجه سانتیگراد) نگهداری شود. گرم شدن و یا سرد شدن مایع منی در نتیجه آن تاثیر می گذارد.

    · نمونه منی ناکامل باشد.

    · بیمار بیش از یک هفته قبل از آزمایش نزدیکی نداشته باشد.

    کانال تلگرام مخصوص باروری و ناباروری:

    https://t.me/nabarvaridrsafarinejad

    کانال تلگرام مخصوص سلامت جنسی:

    https://t.me/salamatjensidrsafarinejad

    کانال تلگرام مخصوص زگیل تناسلی:

    https://t.me/zegiltanasolidrsafarineiad

    کانال تلگرام مخصوص ترانسها:

    https://t.me/joinchat/AAAAAAwbWHZ0u7-g9So4kQ

    Semen Analysis fig 1

    Semen Analysis fig 2

    Semen Analysis fig 3

    Semen Analysis fig 4



    آرشیو مقالات تخصصی اورولوژی مردان