طبقه بندی مطالب

  • دسته‌ها
  • پربازدیدترین مطالب

    جزئیات مطلب

    اختلالات جنسی ناشی از بیماریهای جسمی یا روانی

    تعداد بازدید:1006

    در تعداد قابل ملاحظه ای از موارد وجود یک مشکل جنسی نشان از وجود یک بیماری در پس زمینه است، مثلا مردی بعلت ناتوانی جنسی مراجعه می کند در بررسی مشخص می شود که دارای بیماری قند یا دیابت است. بر عکس عده ای از بیماریهای وجود دارند که در سیر آنها انواع مختلف اختلالات جنسی ایجاد می شوند.

    تعداد قابل ملاحظه ای از بیماریها (Comorbidity) وجود دارند که در سیر آنها با گذشت زمان یک اختلال جنسی خاص ایجاد می شود، این موضوع از چندین منظر دارای اهمیت است:

    در بسیاری از موارد اگر فرد اطلاع داشته باشد می تواند سیر بیماری به طرف اختلالات جنسی را کُند یا متوقف کند. مثلا کنترل بیماری دیابت و استفاده از داروهی بخصوصی سبب کاهش شدت ناتوانی جنسی می شود.
    -گاها فرد از وجود بیماری در پس زمینه خبر ندارد و با ایجاد مشکل جنسی پس از مراجعه به پزشک بیماری مشخص می شود. مثلا بنده مردانی داشتم که فقط با شکایت ناتوانی جنسی مراجعه کرده بودند که پس از بررسی مشخص شد که علت ناتونی جنسی آنها بیماری ام اس (MS) است که تا کنون خود بیمار از وجود آن با خبر نبوده است.
    -گاها وجود اختلال جنسی نشان از ایجاد یک بیماری مهم در آینده است. مثلا مشخص شده است که تعداد قابل توجهی از مردان مبتلا به ناتوانی جنسی در ۵ سال آینده دچار بیماری عروق کرونری قلب خواهند شد.

    در زیر انواع شایع بیماریهای روانی و جسمی که می توانند منجر به نوع بخصوصی از اختلالات جنسی (Sexual Dysfunction) شوند، آورده می شوند.

    اضطراب

    اضطراب (Anxiety) سبب ترس از رابطه جنسی می شود و این ترس بصورت ناموفق بودن است و آن منجر به مشکل در میل جنسی، برانگیختگی جنسی و ارگاسم می گردد. اضطراب می تواند منجر به خودداری از برقرار کردن رابطه جنسی با وجود تمایلات جنسی طبیعی شود.

    سرطان

    فکر سرطان سبب مشغله ذهنی فراوان می شود. سرطان با سه مکانیسم زیر می تواند منجر به اختلالات جنسی شود:

    -عوارض روحی و روانی
    -اثرات مضر درمانهای سرطان مثل رادیوتراپی و جراحی بر عملکرد جنسی
    -اثرات مضر داروهائیکه برای درمان سرطان مصرف می شوند

    لازمه یک نعوظ طبیعی در مردان، سالم بودن عصب گیری دستگاه تناسلی است. اعصاب آلت تناسلی از کناره های پروستات عبور کرده و وارد آلت تناسلی می شوند. یکی از درمانهای سرطان پروستات برداشتن کل پروستات با عمل جراحی است که به آن رادیکال پروستاتکتومی گفته می شود. این جراحی پروستات با جراحی پروستات در مواردیکه پروستات بزرگ شده است فرق می کند. پس از برداشتن کل پروستات، تقریبا صد در صد مردان دچار ناتوانی جنسی می شوند. عوارض جنسی سرطان با محل سرطان، محلهای دست اندازی سرطان و نوع درمان (رادیوتراپی و شیمی درمانی) فرق می کند. در خانمها اگر درمان سرطان منجر به از بین رفتن کار تخمدانها شود، بعلت کاهش میزان هورمونهای زنانه جدار واژن تحلیل رفته و از میزان رطوبت دستگاه تناسلی کاسته شده و منجر به کاهش شدید میل جنسی در خانم می شود. رادیوتراپی لگن و مثانه منجر به کوتاهی، تنگی و خشکی واژن می شود و نزدیکی یا دردناک خواهد بود و یا غیر ممکن.

    بیماریهای قلبی عروقی

    اصولا فرایند نعوظ در مردان یک فرایند عروقی است. برای داشتن یک نعوظ طبیعی باید شریانیکه به آلت تناسلی خون می رساند طبیعی باشد. علاوه از آن حوضچه هائیکه خون در آنها تجمع می یابند باید قابلیت ارتجاع داشته باشند. با اتساع این حوضچه ها وریدها به جدار آلت تناسلی فشرده شده و مسدود می شوند. مسدود شدن وریدهای خارج کننده خون از آلت تناسلی اهمیت فراوان در داشتن یک نعوظ طبیعی دارد، اگر این وریدها مسدود نشوند به هیچ وجه نعوظ اتفاق نمی افتد که به آن ناتوانی جنسی ناشی از نشت وریدی گفته می شود و یکی از بدترین نوع ناتوانی های جنسی است.

    بیماریهای قلبی عروقی بر عملکرد جنسی تاثیر فراوان دارند. هشتاد درصد مردان مبتلا به نارسائی احتقانی قلب نمی توانند رابطه جنسی برقرار کنند. بدنبال سکته قلبی ۷۵ درصد مردان فعالیت جنسی را یا کم کرده و یا اینکه متوقف می کنند. مردانیکه دارای بیماری عروق کرونر قلب هستند، دارای ناتوانی جنسی هم خواهند بود، چون همان فرایندی که منجر به تنگی یا انسداد عروق کرونر قلب شده می تواند سبب تنگی و انسداد عروق آلت تناسلی نیز شود.

    افسردگی

    پنجاه درصد مردان و ۴۰ درصد زنان مبتلا به افسردگی که درمان نشده اند دارای عدم میل جنسی خواهند بود. در مردان مسن تر اگر افسردگی شدید باشد، میزان ناتوانی جنسی به ۱۰۰ درصد هم می رسد. علاوه از خود افسردگی داروهائی هم که برای درمان افسردگی تجویز می شوند، می توانند سبب اختلالات جنسی شوند.

    دیابت

    سردسته بیماریهائیکه سبب اختلالات جنسی می شوند، دیابت است. در مردانیکه دارای دیابت هستند میزان شیوع ناتوانی جنسی ۵ برابر مردان سالم می باشد. دیابت از سه طریق سبب اختلالات جنسی می شود: ایجاد اختلال در اعصاب محیطی، ایجاد اختلالات عروقی و ایجاد اختلالات هورمونی. فرایند انزال طبیعی در مردان وابسته به سالم بودن سیستم عصبی است. در مردانیکه دارای دیابت طول کشیده هستند، ممکن است مرد یا اصلا انزال نشود (عدم انزال) و یا اینکه دچار انزال پسگرد گردد. در خانمها دیابت بعلت آسیب به عروق و اعصاب دستگاه تناسلی، مرطوب شدن دستگاه تناسلی اتفاق نمی افتد و آن منجر به مقاربت دردناک، بی میلی جنسی و اختلال در رسیدن به ارگاسم می گردد. افرادیکه دیابت دارند باید از بدو شروع بیماری تحت درمانهائیکه سبب کاهش آسیب به عروق و اعصاب می شوند قرار گیرند تا از میزان و شدت اختلالات جنسی در آنها در آینده کاسته شود.

    ام اس Multiple Sclerosis (MS)

    فیبرهای عصبی دارای یک غلاف بنام میلین هستند که سبب می شود تحریکات عصبی از طریق فیبرهای عصبی از یک نقطه بدن به نقطه دیگر منتقل شوند. در بیماری ام اس این غلاف میلین بتدریج خورده شده و تحلیل می رود. بسته به محل ابتلا در سیستم عصبی این بیماران دچار علائم مختلف می شوند. بیش از ۷۰ درصد مردان و زنان مبتلا به ام اس دارای انواعی از اختلالات جنسی خواهند بود. افراد مبتلا به ام اس هم باید تحت نظر قرار گیرند و هم اینکه تستهای لازم از نظر وجود آسیب به اعصاب دستگاه تناسلی بررسی شوند. درست است که ام اس (Multiple Sclerosis) در خانمها شایعتر است، ولی اگر مردی مبتلا به ام اس شود، سیر بیماری در وی بدتر از خانمها می باشد. لازمه یک عملکرد جنسی طبیعی وجود یک سیستم عصبی سالم است. چون تحریکات از طریق سیستم عصبی منتقل می شوند. پس از تحریک ناحیه تناسلی، تحریکات عصبی از طریق فیبرهای عصبی به مغز منتقل شده و از مغز تحریکات دیگری به ناحیه تناسلی منتقل و سبب نعوظ در مردان می شود (نعوظ رفلکسی). نوع دیگری از تحریک عصبی، مستقیماً ناشی از فانتزی و افکار می باشد که باز تحریکات از مغز از طریق فیبرهای عصبی به ناحیه تناسلی منتقل و سبب ایجاد نعوظ می شوند (نعوظ روانی). چون در ام اس غلاف میلین فیبرهای عصبی آسیب دیده است، بنابراین هدایت تحریکات عصبی مختل شده و سبب اختلال در نعوظ می شود.

    پارکینسون

    پارکینسون می تواند در هر دو جنس سبب اختلالات جنسی شود. گاهی آزاردهنده ترین مشکل ناشی از بیماری پارکینسون، وجود انواع خاصی از اختلالات جنسی است. حداقل ۷۵ درصد زنان مبتلا به پارکینسون از وجود مشکل در برانگیختگی جنسی و رسیدن به ارگاسم شاکی هستند. حدود ۷۵ درصد مردان مبتلا به پارکینسون دارای اختلال نعوظ، ۴۰ درصد دارای انزال زودرس و ۴۰ درصد دارای ارگاسم دیررس می باشند. یکی از مشکلات جنسی طاقت فرسا در مردان مبتلا به بیماری پارکینسون، بیش فعالی جنسی است. علت آن مصرف داروهای مخصوص بیماری پارکینسون است. این مردان گاها حتی با ۲۰ بار رابطه زناشوئی در روز نیز رضایت جنسی پیدا نمی کنند و سبب مشکلات شدید برای همسر و اطرافیان و خودشان می شوند.

    بیماری کلیه

    در بیمارانیکه دارای نارسائی مزمن کلیه هستند، فعالیت جسمانی آسیب می بیند و در ۲۵ درصد موارد افسردگی ایجاد می کند. بیماران مبتلا به نارسائی مزمن کلیه دچار اختلال هورمونی می شوند و آن سبب ایجاد اختلالات جنسی در هر دو جنس مرد و زن می گردد. علاوه از آن، نارسائی مزمن کلیه سبب آسیب به قدرت باروری نیز می شود. یکی از اختلالات هورمونی مهم در این بیماران افزایش پرولاکتین خون است که منجر به کاهش میل جنسی، کاهش تعداد موارد نزدیکی ها و مشکل در رسیدن به ارگاسم می شود.

    آسیب به طناب نخاعی

    چون طناب نخاعی تحریکات عصبی را به مغز منتقل و فرمانهای مغز را به اندامها می رساند، هرگونه آسیب به آن می تواند سبب ایجاد اختلالات جنسی شود. برای ایجاد حالت نعوظ طبیعی، باید ارتباط مابین مغز و دستگاه تناسلی دست نخورده و سالم باشد. اینکه ما بتوانیم به تحریکی پاسخ مناسب بدهیم یا نه، بستگی به محل و وسعت ضایعة نخاعی دارد. اگر یک قسمتی از نخاع قطع شود، سیگنالهائی که از مغز می آیند نمی توانند به دستگاه تناسلی برسند و بر عکس سیگنالهائیکه از دستگاه تناسلی منشاء می گیرند نمی توانند خود را به مغز برسانند. در یک مرد طبیعی دو نوع نعوظ اتفاق می افتد. اولین نوع، نعوظ روانی است. احساس انسان، پاسخ وی به تحریکات جنسی را کنترل می کند. مغز منشاء نعوظهای روانی می باشد. فرایند نعوظ روانی با افکار، تصورات، دیدن، شنیدن و هر آنچه که سبب برانگیختگی فرد می شوند، شروع می گردد. پس از برانگیختگی، سیگنالها از مغز توسط اعصاب از طناب نخاعی پائین آمده و به قطعات سینه‌ای دهم تا کمری دوم می رسند. یعنی این سیگنالهائیکه از مغز می آیند وارد قطعات سینه‌ای دهم، یازدهم، دوازدهم، و قطعات کمری یکم و دوم می شوند. از نواحی فوق سیگنالهای ثانویه از طریق اعصاب به آلت تناسلی رفته و سبب نعوظ روانی در مرد می شوند. نوع دوم، نعوظ رفلکسی یا تماسی یا لمسی است. این نوع نعوظ با تماس فیزیکی مستقیم آلت تناسلی و سایر قسمتهای دستگاه تناسلی شروع می شود. نعوظ رفلکسی غیر ارادی است (تحت کنترل فرد نمی باشد) و نیازی به افکار، فانتزی و یا دیدن و غیره ندارد. در طول طناب نخاعی دو مرکز برای انتقال سیگنالهای عصبی مسئول نعوظ وجود دارند. مرکز نعوظ روانی که در قطعات تحتانی نخاع سینه‌ای واقع شده است. این مرکز مسئول نعوظ ناشی از افکار، فانتزی، دیدن و غیره می باشد. مرکز دوم، مرکز نعوظ رفلکسی یا لمسی می باشد. این مرکز در قطعات دوم تا چهارم نخاع خاجی متمرکز است. لمس دستگاه تناسلی، مرکز نعوظ رفلکسی را فعال می کند.

    سوء مصرف مواد

    مصرف الکل توسط خانمها سبب کاهش قدرت پاسخ به تحریکات جنسی و بدنبال آن سبب ایجاد اختلالات جنسی می شود. در خانمهائیکه الکل مصرف می کنند هورمونهای جنسی دچار اختلال شده و آن منجر به عوارض زیر می گردد:

    -پریودهای نامنظم
    -ناباروری
    -یائسگی زودرس
    -مقاربت دردناک

    مردانیکه الکل مصرف می کنند دچار اختلالات جنسی بشرح زیر می شوند:

    -مشکل در بدست آوردن نعوظ
    -مشکل در رسیدن به ارگاسم
    -کاهش میل جنسی

    استفاده از داروهای خیابانی سبب افزایش رفتارهای پرخطر جنسی می شود. اینگونه افراد دارای شرکای جنسی متعدد هستند و مبتلا به انواع مختلف بیماریهای جنسی از جمله ایدز و زگیل تناسلی می شوند. مصرف کراک کوکائین سبب آسیب به عملکرد جنسی و کاهش شدید میل جنسی می شود. هروئین، تریاک و سایر مواد مخدر سبب کم کاری غدد جنسی می شوند. این مواد با ایجاد اختلال در غده هیپوتالاموس سبب می شوند که بیضه ها و تخمدانها عملکرد طبیعی نداشته باشند. مردان و زنانیکه معتاد به مواد مخدر هستند و یا اینکه آنرا بصورت تفننی مصرف می کنند، هم دچار اختلالات جنسی می شوند و هم دچار ناباروری. اینگونه مردان و زنان اگر به موقع به پزشک مراجعه کنند، هر دو مشکل جنسی و ناباروری قابل درمان می باشند.



      آرشیو مقالات تخصصی اورولوژی زنان