کجی مادرزادی آلت تناسلی

تعداد بازدید:6275

مقوله کجی مادرزادی آلت تناسلی (Congenital Penile Curvature) کاملاً متفاوت از کجی اکتسابی است. کجی اکتسابی بیشتر به دنبال بیماری پیرونی اتفاق می افتد و همراه با اختلال نعوظ می باشد و از خصوصیات آن پیشرفت بیماری در اکثر موارد است. ولی کجی مادرزادی آلت تناسلی یک حالتی است که ثابت باقی می ماند و شدت آن کم و زیاد نمی شود.
آلت‌تناسلی در مرد یک عضو کاملاً عروقی است که از ترکیب سه جزء استوانه‌ای تشکیل می شود: دو عدد اجسام غاری در طرفین که همان بافت نعوظی مرد را تشکیل می دهند و یک عدد جسم اسفنجی که در قسمت تحتانی آلت مابین اجسام غاری قرار می گیرد و از وسط آن مجرای ادرار عبور می کند (شکل ۱). وقتی یک مردی تحریک می شود اجسام غاری پر از خون شده و حالت نعوظ به مرد دست می دهد. حال اگر یک قسمت از بافت نعوظ در مردان بنا به عللی قابلیت انبساط و گشاد شدن خود را از دست بدهد (بافت فیبری ایجاد می شود که سفت و غیر قابل انعطاف می باشد)، هنگام نعوظ آن قسمت از آلت‌تناسلی بدون خون باقی مانده و ضمن کوتاه کردن آلت‌تناسلی، باعث کج شدن آن به طرف بافت فیبری می شود. بافت فیبری ایجاد شده را در اصطلاح “پلاک” می گویند (شکل ۲).
بطور کلی کجی آلت‌تناسلی به دو دستة بزرگ تقسیم می شود: مادرزادی یا اولیه و اکتسابی یا ثانویه. پیش‌آگهی، تشخیص و درمان آنها کاملاً متفاوت است، و در این نوشتار سعی می شود که در هر دو مورد توضیحات کافی جهت خوانندگان گرامی فراهم شود. کجی آلت‌تناسلی مادرزادی یا اولیه یک بیماری نسبتاً شایع می باشد. کجی آلت‌تناسلی می تواند بطرف پائین، بالا، راست، چپ و یا ترکیبی از آنها مثلاً بطرف پائین و راست باشد. اگر پلاک فیبری در قسمت تحتانی آلت‌تناسلی ایجاد شود، آلت‌تناسلی بطرف پائین کج می شود که در اصطلاح به آن کوردی (Chordee) می گویند. اگر بافت فیبری در قسمت فوقانی آلت‌تناسلی ایجاد شود، آلت‌تناسلی بطرف بالا کج می شود. در مورد کجی به طرفین، موضوع فرق می‌کند. در بالا توضیح داده شد که اعضاء نعوظ آلت، اجسام غاری هستند که به شکل دو استوانة متساوی در طرفین آلت‌تناسلی قرار می گیرند. حال اگر بطور مادرزادی یکی از این استوانه‌ها کوچکتر از طرف مقابل باشد، آلت‌تناسلی بطرف استوانة کوچکتر کج می شود. میزان کجی آلت‌تناسلی را بر حسب درجه می سنجند. یک مرد از نظر زناشوئی دارای دو جنبه است: توانائی باروری و توانائی برقرار کردن رابطة زناشوئی یا همان نزدیکی. کجی آلت‌تناسلی بخودی خود سبب آسیب به قدرت باروری مرد نمی شود. اگر کجی آلت‌تناسلی بیش از ۳۰ درجه باشد، هم نزدیکی مشکل می شود و هم اینکه ممکن است همسر بیمار حین نزدیکی احساس درد بکند که این موارد نیاز به جراحی دارند. جهت اصلاح کجی آلت‌تناسلی یک عمل جراحی بسیار مؤثر وجود دارد. گاهاً کجی آلت‌تناسلی به اندازه‌ای نیست که مانع نزدیکی و یا درد همسر شود، ولی بعلت ظاهر نامناسب آلت‌تناسلی، از نظر روحی و روانی، زوجها دچار مشکل می شوند. این موارد را نیز می توان با جراحی اصلاح کرد. آن مثل جراحی زیبائی برای بینی است. خیلی از افراد ظاهر بینی نامناسبی دارند، ولی هیچ مشکلی با آن ندارند، ولی عده‌ای ترجیح می دهند که عمل جراحی کنند.
ولی نوع ثانویه یا اکتسابی کجی آلت‌تناسلی کاملاً فرق می کند. سردستة بیماریهائیکه سبب کجی اکتسابی آلت‌تناسلی می شوند، بیماری پیرونی (Peyronie’s Disease) می باشد. علت آن ایجاد بافت فیبری در اجسام غاری آلت‌تناسلی است. عوامل متعددی سبب ایجاد بافت فیبری در اجسام غاری آلت‌تناسلی می شوند. یکی از مهمترین آنها وارد شدن ضربه و فشار به آلت‌تناسلی در حالت نعوظ می باشد. آن سبب پاره شدن مویرگها می شود که بعدها در اثر التیام محل پاره شده، بافت فیبری ایجاد می شود و همانطور که گفته شد، در اصطلاح به آن “پلاک” نیز می گویند.
بیماری پیرونی
یکی از بیماریهائیکه سبب کجی آلت‌تناسلی می شود، و متأسفانه در جامعة ما نیز زیاد دیده می شود، بیماری پیرونی است. این بیماری اگر درمان نشود اکثراً سیر پیشرونده داشته و می تواند سبب ناتوانی جنسی کامل در مرد گردد. بعلت شیوع این بیماری یک توضیح مختصر خدمت خوانندگان گرامی لازم است تا ضمن افزایش میزان آگاهی مردان در جامعه، افراد مبتلا بتوانند به موقع به پزشک مراجعه بکنند. هنوز عامل اصلی بیماری پیرونی مشخص نیست ولی وارد شدن ضربه به آلت تناسلی در حالت نعوظ را در ایجاد آن دخیل می دانند. بیماری پیرونی دارای سه مرحله است: مرحلة حاد، مرحلة مزمن زودرس و مرحلة مزمن دیررس. شاه علامت مرحلة حاد، احساس درد در آلت تناسلی بویژه در حین نعوظ می باشد. اگر در این مرحله بیمار به پزشک مراجعه کند، احتمال اینکه با درمان جلوی پیشرفت بیماری را بگیریم زیاد است، ولی صددرصد نیست. این مرحله حدود ۱۲-۶ ماه طول می کشد و اکثر مردان مبتلا نیز یا به آن اهمیت نمی دهند و یا اینکه بعلت خجالت به پزشک مراجعه نمی کنند. پس از سپری شدن این مرحله، بیمار وارد فاز مزمن زودرس می گردد که در آن کم‌کم بافت فیبری در اجسام غاری ایجاد شده و پلاک تشکیل می شود و بتدریج آلت تناسلی در حین نعوظ بطرف پلاک کج می شود. اندازه و تعداد پلاک بسته به شدت بیماری و مدت زمانیکه از آن سپری شده است، متغیر است. گاهاً اندازة پلاک مثلاً ۵×۵ میلیمتر می باشد و منفرد است، و گاهاً بیمار مثلاً دو عدد پلاک ۱۰×۱۰ سانتیمتری در روی آلت‌تناسلی خود دارد. این پلاکها به راحتی با دست قابل لمس هستند. این پلاکها ضمن کج کردن و کوتاه کردن آلت‌تناسلی، به توانائی نعوظ بیمار نیز آسیب می زنند. مرحلة مزمن زودرس حدود ۶ ماه طول می کشد، و پس از آن بیمار وارد مرحلة مزمن دیررس می شود. در این مرحله یک اتفاق مهم می افتد و آن رسوب کلسیم در روی پلاک است که در اصطلاح به آن کلسیفیه شدن می گویند. در این مرحله کجی آلت‌تناسلی شدت یافته، و بیمار مبتلا به اختلال در نعوظ می شود. در حالت نعوظ ممکن است آلت تناسلی تا محل پلاک سفت شود و بعد از آن آلت‌تناسلی شل باقی می‌ماند و یک حالت شبیه ساعت شنی ایجاد می شود. یعنی آلت‌تناسلی در یک قسمت باریک می شود. گاهاً شدت کجی آنقدر زیاد است که نزدیکی امکانپذیر نیست. تنها درمان در این مرحله جراحی است که همیشه مشکل بیمار را حل نمی کند. تشخیص بیماری پیرونی در مرحلة حاد اهمیت خیلی زیادی دارد، چون کمک زیادی می توان به بیمار کرد. اکثراً سیر بیماری پیرونی اگر کنترل نشود بطرف ناتوانی جنسی می باشد.
یکی دیگر از مواردیکه سبب تشکیل بافت فیبری و کجی بعدی آلت تناسلی می شود، شکستگی آلت‌تناسلی (Penile Fracture) است، که پدیدة نادری هم نیست. در شکستگی، آلت‌تناسلی در حالت نعوظ به یک باره تا می شود، که بدنبال آن درد شدید همراه با تورم شدید و کبودی شدید آلت‌تناسلی و نواحی اطراف ایجاد می شود. این افراد نیاز به عمل جراحی اورژانس دارند، و اگر عمل نشوند ممکن است برای همیشه دچار ناتوانی جنسی (Impotence) شوند.
بطور خلاصه کجی آلت‌تناسلی بر دو نوع است: نوع مادرزادی که در صورتی نیاز به جراحی دارد که در روابط زناشوئی مشکل ایجاد کند و یا از نظر ظاهری برای زوجها ناراحت کننده باشد. نوع مادرزادی بخودی خود سبب ناتوانی جنسی و ناباروری نمی شود، ولی اگر بیش از ۳۰ درجه باشد، نزدیکی مشکل و دردناک خواهد بود. نوع اکتسابی که سیر پیشرونده دارد و اگر بطور مناسب درمان نشود، اکثراً سبب ناتوانی جنسی در مرد خواهد شد. مهمترین علت کجی اکتسابی آلت‌تناسلی بیماری پیرونی است، که تشخیص و درمان زود هنگام آن برای بیمار خیلی کمک کننده خواهد بود. در ضمن به عنوان علت کجی اکتسابی آلت‌تناسلی و ناتوانی جنسی بدنبال آن، از شکستگی آلت‌تناسلی نیز نباید غافل بود.

---

• 
• 

---

آرشیو مقالات تخصصی اورولوژی مردان